• به سلامتی مرگ

      به سلامتی مرگ
      اشهروندا مسمومیت های مرگبار الکلی از اوایل مهرماه بود که در رسانه های خبری جاخوش کرد. هر روز بر تعداد مسمومان الکلی در کشور افزوده شد؛ مرگ های تلخ، نابینایی و دیالیز مسموم شدگان اخباری بود که هر شنوندهای را میخکوب می کرد اما این آمارها هنوز ادامه دارد تا جایی که ظهر دیروز دکتر محمدرضا قدیرزاده، رئیس گروه مطالعات اعتیاد و سوء مصرف مواد و الکل پزشکی قانونی به «شهروند» گفت: «۹۶ نفر بر اثر مصرف مشروبات الکلی از ابتدای شهریورماه تا ۱۵ مهر ماه در ۲۰ استان کشور جان باختند. از این تعداد ۷۶نفر با سم متانول جانشان را از دست دادند و علت مرگ دیگر جانباختگان تحت بررسی است. استان های هرمزگان، البرز، تهران و خراسان شمالی بیشترین آمار جانباختگان را به خود اختصاص داده اند.»

      اشهروندا مسمومیت های مرگبار الکلی از اوایل مهرماه بود که در رسانه های خبری جاخوش کرد. هر روز بر تعداد مسمومان الکلی در کشور افزوده شد؛ مرگ های تلخ، نابینایی و دیالیز مسموم شدگان اخباری بود که هر شنوندهای را میخکوب می کرد اما این آمارها هنوز ادامه دارد تا جایی که ظهر دیروز دکتر محمدرضا قدیرزاده، رئیس گروه مطالعات اعتیاد و سوء مصرف مواد و الکل پزشکی قانونی به «شهروند» گفت: «۹۶ نفر بر اثر مصرف مشروبات الکلی از ابتدای شهریورماه تا ۱۵ مهر ماه در ۲۰ استان کشور جان باختند. از این تعداد ۷۶نفر با سم متانول جانشان را از دست دادند و علت مرگ دیگر جانباختگان تحت بررسی است. استان های هرمزگان، البرز، تهران و خراسان شمالی بیشترین آمار جانباختگان را به خود اختصاص داده اند.»

      پیشتر هم سرپرست سازمان اورژانس کشور اعلام کرده بود که از نیمه شهریور ماه تا ۱۷ مهر ۷۶۸ نفر بر اثر مصرف مشروب الکلی تقلیی حاوی متانول دچار مسمومیت شدند که از این تعداد ۱۷۰ نفر کلیه های خود را از دست دادند،۱۶ نفر نابینا شدند و 96 نفر جان خود را از دست دادند.

      موج مسمومیت در کشور

      دکتر محمدرضا قدیرزاده، رئیس گروه مطالعات اعتیاد و سوء مصرف مواد و الکل پزشکی قانونی درباره موج مسمومیت های الکلی که در کشور به وجود آمده است به شهروند» گفت: نمی توان منکر این موج مسمومیت های الکلی در کشور باشیم آمارهای پزشکی قانونی نشان می دهد که سالانه 120 نفر به دلیل مسمومیت های الکلی جانشان را از دست می دهند. اما در یک ماه و نیم گذشته 6۹ نفر مرده اند. این موضوع نشان از اتفاق جدیدی در کشور است که از حالت طبیعی هم خارج شده است. متاسفانه همه این افراد با استفاده از اسم متانول جان باخته اند.

      متانول همان الکل چوب است که به عنوان حلال در بسیاری از محصولات از جمله چسب ها و رنگ ها استفاده می شود. این ماده در روند تولید الکل های غیر استاندارد از جمله مشروبات زیرزمینی نیز ایجاد می شود و افراد را با مصرف مقادیر بسیار کم دچار مسموستهای شدید می کند. البته مصرف الکل اتانول نیز می تواند در مقادیر بالا با علایم مسمومیت همراه باشد، اما عوارض مسمومیت با این ماده که در کشورهای غربی تحت عنوان الکل شرب شناخته می شود. بیشتر در دوزهای غیر متعارف اتفاق می افتد.

      محمدرضا قدیرزاده در ادامه می گوید: اینکه این مسمومیت های فراگیر به دلیل توزیع ماده اولیه مشروب در کل کشور است یا خیر؟ باید گفت که احتمال وجود این فرضیه بسیار بالاست. این اتفاقی نیست که در پروسه تولید مشروب دست ساز، افراد در سراسر کشور دچار مسمومیت شوند. البته ثابت کردن این فرضیه با پلیس مبارزه با مواد مخدر و مشروبات الکلی است ولی شواهد حاکی از آن است که محموله متانولی توزیع و در شهرهای مختلف کشور پخش شده است.

      الکل خطرناک متانول
      پزشکی هم که در این مدت بسیاری از مسمومان الکلی را درمان کرده است به «شهروند» می گوید: مشروب به صورت غیرقانونی از منابع غیر قابل اطمینان تهیه می شود و به دست مصرف کنندگان می رسد آلودگی هایی که در این مشروبات وجود دارد باعث مسمومیت افراد می شود و حتی مرگ مسمومان را هم رقم می زند. این پزشک در ادامه می گوید: حدودا ۳ هفته است که در تهران هم مسمومیت ها فراگیر شده است.

      در آخر هفته ها تعداد مسمومان الکلی بیشتر می شود. بیشتر آنها با الکل متانول یا الکل چوب مسموم می شوند. این آلودگی با الکل متانول از مواد سلولزی موجود در مواد اولیه مشروبات الکلی مثل چوب متصل به انگور و کشمش یا هسته آنها ایجاد می شود. متاسفانه الکل متانول را نمی توان از روی طعم و مزه نسبت به الکل شرب تشخیص داد. این الکل بسیار خطرناک است و می تواند منجر به نابینایی و مرگ شود. خیلی از الکل های شربی که در بازار غیرقانونی ایران به شکل پلمپ شده عرضه می شود، تقلبی است. این مشروبات در کارگاه های زیرزمینی تولید می شود و به اسم الکل های برند به فروش می رسد. در واقع، به همین دلیل است که خرید و فروش شیشه های الکل در ایران بسیار رواج دارد. من تا پیش از مواجهه با بیماران تصور می کردم این مسمومیت ها به دلیل مصرف مشروبات دست ساز است، اما بسیاری از بیماران حتی از شیشه های مشروبی استفاده کرده بودند که با قیمت بالایی هم خریداری کرده بودند در واقع مشروبات دست ساز که از دسته عرق است تنها عامل مرگ و بیماری مسمومان نیست.
      حتی مشروبات برند و مشهور هم از زمره این مواد مرگبار است. علایم ناشی از این مسمومیت در مدت 6 تا 34 ساعت بعد خود را نشان می دهد. مصرف الکل متانول باعث ایجاد علایم شکمی، تهوع، استفراغ، اختلال بینایی و اغما می شود. خیلی از مصرف کنندگان این الکل ها دیر به مراکز درمانی مراجعه کردند که منجر به نابینایی و حتی مرگ آنها شد.

      آخرهفته های شلوغ اورژانس بیمارستان لقمان
      موارد مسمومیت های الکلی زیاد است. انواع مختلفی هم دارد. از مصرف زیاد گرفته تا مصرف الکل های بی کیفیت و غیر خوراکی، البته مواردی از تداخلات دارویی هم هست، اما درباره مسمومیت الکلی اخیر که در شهرهای مختلف بخصوص جنوب کشور رخ داد و جان تعداد زیادی را هم گرفته، مورد حادی به این مرکز درمانی مراجعه نکرده است. اینها را سوپروایزر بخش اورژانس بیمارستان لقمان تهران به «شهروند» می گوید: بیمارستانی که انتخاب اول همه مسمومیت های فوریتی است. روزی نیست که تخت های اورژانس این مرکز درمانی خالی باشد بخصوص روزهای پایانی هفته پیک مراجعه مسمومیت های الکلی ما از پنجشنبه شروع می شود و تا روز شنبه ادامه دارد. پنجشنبه شب ها تا صبح جمعه معمولا بیشترین مراجعه را داریم. معمولا همه جوان هستند. سال های قبل پسرها بیشتر بودند اما در چند سال اخیر زنان و دختران جوان زیادی را می بینیم که دچار مسمومیت های الکلی شده اند.» با این همه، این پرستار با تجربه می گوید که موج مسمومیت های وحشتناک الکلی روزهای اخیر به تهران نرسیده است، اما احتمال مشاهده مواردی مشابه آن چیزی که در بندرعباس و چند شهر دیگر رخ داد هنوز هم وجود دارد: «ما در این مدت مواردی از مسمومیت های الکلی داشتیم، اما ارتباطی با حوادثی که در بندرعباس و چند شهر دیگر رخ داده نداشت. بیشتر این افراد به دلیل مصرف بیش از حد الکل دچار مشکل شده بودند. البته چند مورد هم تداخلی بود. یعنی مصرف همزمان الکل با دارو با مواد مخدر که باعث ایجاد مسمومیت می شود او ادامه می دهد. همه این افراد هم ولی یک تا دو روز مرخص شدند و مشکل خاصی هم نداشتند.» اما همیشه هم مسمومیت های الکلی به همین راحتی ختم به خیر نمی شود نارسایی های شدید کلیه و کیده کم بینایی و نابینایی دائم و موقتی و حتی اغما از عوارض مسمومیت های الکلی است که تعدادشان هم کم نیست.

      مشابه موردی که چند ماه پیش در مرکز اورژانس این مرکز درمانی رخ داد: «حدود 4 ماه پیش بود؛ ماه رمضان تازه تمام شده بود؛ شب حدود ساعت ۱۱ سه جوان را به اینجا آوردند؛ مسمومیت الکلی، حالشان وخیم بود: فشار آنها هر لحظه پایین تر می آمد: دو نفرشان تقریبا بیهوش شده بودند، خطر اغما و مرگ آنها را تهدید می کرد. ماهر کاری لازم بود برای نجات آنها انجام دادیم: یکی از آنها که ۳۳ ساله بود، به درمان جواب داد و بعد از یک روز بازگشت. اما متاسفانه نفر دوم فوت کرد. نکته جالب این بود که هر سه نفر آنها یک مشروب مشخص مصرف کرده بودند. همان طور که گفتم شرایط بدنی و فاکتورهای دیگر هم در بروز و شدت مسمومیت های الکلی موثر است

      ماجرای مردی که الکل کورش کرد
      یک هفته می گذرد و رضا هنوز روی تخت بیمارستان است، حالش بهتر شده و چند روزی است که بدون دستگاه تنفس می کشد. دکترها از روند درمانش راضی هستند و تا چند روز دیگر هم مرخص می شود. اما خودش نمیداند باید خوشحال باشد یا ناراحت. او از مرگ نجات پیدا کرد اما بینایی دو چشمش را از دست داد. الکل بینایی رضا را گرفت از اینکه باید تا آخر عمر به جای دیدنی های این دنیا فقط یک سفیدی خیره کننده را تماشا کند گونه هایش از گریه خیس می شود. وقتی یاد آن شب می افتد، از خودش بدش می آید که چرا آن شب به آن دورهمی رفت و مشروب خورد. با این حال هنوز کورسوی امیدی برای این مرد میانسال وجود دارد، پزشکان تلاشند تاشاید بتوانند کمی از بینایی چشمان او را بازگردانند. ینها را یکی از اقوام را به شهروند» می گوید:

      چه زمانی این اتفاقی افتاد؟
      هفته پیش بود. تلفنی به ما اطلاع دادند که حال رضا بد شده و او را به بیمارستان برده اند.

      چطور حالش بد شده بود؟
      ما آنجا نبودیم. آن شب رضا به خانه یکی از دوستانش رفته بود. آنها همه از آن مشروب خورده بودند اما فقط رضا و یکی از دوستانش حالشان بد شده بود.بعد هم که او را به بیمارستان رساندند حالش وخیم بود و فشارش افت کرده بود. اورژانس بیمارستان به ما گفت به ما گفت که هر احتمالی وجود دارد. حتی گفتند که شاید زنده نماند. با تلاش دکترها از مرگ نجات پیدا کرد اما الان بینایی دو چشمش را از دست داده است.

      یعنی رضا نابینا شده است؟
      بله، الکل به چشم او آسیب رسانده. الان که بینایی اش صفر است. اما دکترها گفتند که احتمال دارد بتواند بخشی از بینایی او را باز گرداند تا حداقل از فاصله خیلی نزدیک بتواند ببیند.

      برای دوست دیگرش چه اتفاقی افتاد؟
      بعد از دو روز مرخص شد مشکل خاصی نداشت. دکترها گفتند که این الکل ها در بدن هرکس یک جور عمل می کند.

      مشروب دست ساز بود؟
      مادرست نمی دانیما انجانبودیم اما آن طور که از دوستانش شنیدیم همان چیزی بوده که همیشه می خوردند. ظاهرا دست ساز نبود ولی بیمارستان به ما گفت که الکل غیرخوراکی بوده و به همین دلیل هم این بلا سر رضا امده است.

      بعنی از این مسمومیت های الکلی چند روز اخیر و اینکه تعداد زیادی جانشان را از دست دادند خبر نداشت؟
      چرا اتفاقا رضا این خبرها را دنبال می کرد و از این ماجرا خبر داشت. اما او به کسی که برایش مشروب می گرفت اعتماد داشت فکرش را هم نمی کرد که این ماجرا دامن اورا هم بگیرد.

      الان حالش چطور است؟
      تا چند روز دیگر مرخص می شود اما روحیه اش را از دست داده است. از اینکه هیچ جایی رانمی بیند و نابینا شده است خیلی ناراحت و عصبی است حق هم دارد. مدام خودش را سرزنش می کند که چرا آن شب به آنجا رفت و مشروب خورد.

    • طبقه بندی مقالات